DYSLEXIE HULPWIJZER

Dyslexie is een ernstige stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau.

Bron: Stichting Dyslexie Nederland.

Dyslectici hebben, zelfs als zij extra hulp krijgen, moeite met foutloos en vlot leren lezen en spellen. Ook hebben zij moeite met het leren lezen en spellen in de moderne vreemde talen. Dyslexie is onafhankelijk van intelligentie; het komt ook voor bij normale of zelfs hoge intelligentie. Kinderen met dyslexie blijven wat betreft school prestaties ver achter bij het gemiddelde niveau. Dit ondanks inzet en ijver, met alle gevolgen van dien in de persoonlijke, gezins en maatschappelijke sfeer.

Bron: Stichting Dyslexie Fonds.

Remediëren en compenseren voor het beste resultaat

Het doel van remediëren is het lees- en spellingniveau, met hulp van de remedial teacher, op een zo hoog mogelijk niveau te brengen. Het doel van compenserende computerhulpmiddelen is het verminderen van de belemmeringen die door de leeshandicap worden ervaren. Bij elk vak en elke leermethode zal lezen en leren beter gaan. Dat geeft zelfvertrouwen. Met deze hulpmiddelen krijgt het kind bovendien toegang tot informatie die anders niet of moeilijk toegankelijk is. Dit bevordert zijn zelfstandigheid en een actieve deelname aan de kennismaatschappij. Het stelt hem ook beter in staat zijn studie vol te houden. Dat alles is de grote meerwaarde van compenserende dyslexie-ICT.

CITATEN

Protocollen Dyslexie voortgezet- en basisonderwijs

1. Uit onderzoek is gebleken dat programma's voor tekst naar spraak en spraakherkenning, behalve een ondersteunend ook een remediërend effect hebben. Ze leiden tot een betere beheersing van het lezen en schrijven.

Bovendien komt het gebruik van technologische hulpmiddelen leerlingen tegemoet in hun basisbehoeften aan competentie en autonomie.

2. Tijdens het werken in de klas en thuis zijn er veel mogelijkheden om het leren voor dyslectische leerlingen via hulpmiddelen te vergemakkelijken. Zorg dat de middelen die hiervoor noodzakelijk zijn, aanwezig zijn.

3. Voor de meeste dyslectische leerlingen is het immers van belang dat zij veel auditieve ondersteuning krijgen bij de moderne vreemde talen. Niet alle tekst-naar-spraak software kan meer talen lezen.

4. Positieve neveneffecten van tekst-naar-spraakprogramma's zijn dat het technisch lezen vooruit gaat en sneller verloopt, dat het tekstbegrip verbetert, dat lezen minder inspanning kost en dat leerlingen het langer kunnen volhouden. Voor optimaal gebruik moet een programma de volgende functies hebben:

• Het voorleestempo moet regelbaar zijn;
• Het uitgesproken woord, moet op het scherm gemarkeerd zijn;
• Er moeten navigatiemogelijkheden zijn;
• Het programma moet meer talen kunnen lezen.

5. Laat ze ook ondersteunende technologie gebruiken zoals tekst-naar­spraaksoftware met een woordenboekfunctie. Zeker bij ernstig dyslectische leerlingen is dit noodzakelijk, ook omdat het de zelfstandigheid en de zelfredzaamheid van de leerling vergroot, nu en in de toekomst.

LEZEN, SCHRIJVEN EN STUDEREN

Kurzweil 3000

is voor leerlingen en studenten met dyslexie de meest geavanceerde en meest succesvolle software voor lezen, schrijven en studeren. Kurzweil 3000 leest tekst hardop voor en de unieke instelbare meerkleurige cursor IS Ideaal voor het meelezen.

Acht verschillende talen.

Het standaardpakket leest (Nederlands, Engels, Frans, Duits, Italiaans, Spaans, Noors en Zweeds) en bevat voor zes talen de vertalende woordenboeken, die uitgesproken kunnen worden met de prettig klinkende Realspeak stemmen.

Het beeldenwoordenboek

kan met eigen afbeeldingen worden gevuld. Woorden kunnen zo visueel uitgelegd worden.

Uitspreken tijdens typen

Kurzweil spreekt, letters, woorden enjof hele zinnen uit tijdens het typen om zo spelling en gramaticale fouten te minimaliseren.

Woordvoorspelling.

De intelligente woordvoorspeller kan getraind worden en elk woord kan eerst beluisterd worden, voordat het met één klik wordt ingevoegd in de tekst.

Synoniemenlijsten en gesproken spellingcontrole

helpen bij het schrijven om fouten zelf te ontdekken, te reduceren en te voorkomen.

Speciale studiehulpmiddelen

(samenvatten, informatie toevoegen in voetnoten, tekstballonnen en zelfs gesproken kleefnotities) maken het studeren zo efficiënt mogelijk. Docenten kunnen gebruik maken van de speciale toetsfuncties.

Tekst kan worden opgeslagen als een MP3 bestand en zo op een MP3 speler worden beluisterd, bijvoorbeeld op weg van huis naar school.

De Kurzweil 3000 Pro Scan- en Leerversie

werkt ook met zelf gescande documenten. Het bijzondere van de ingebouwde scansoftware is het grote bedieningsgemak én dat foto's, plaatjes en layout van de oorspronkelijke tekst volledig behouden blijven. Dit geeft de lezer extra houvast. Daarnaast ondersteunt Kurzweil het importeren van ruim 170 verschillende digitale bestandstypen en is voorzien van een virtuele printer zodat u elk gewenst bestandstype kunt inlezen.

LEZEN EN SCHRIJVEN

Sprint

Is uitgebreide software die helpt bij lees-, schrijf- en spellingproblemen het kan o.a. worden toegepast met Word en Internet Explorer. Sprint helpt kinderen, jongeren en volwassenen met lees-, schrijf- en spellingproblemen. De aangename Realspeak stem leest teksten hardop voor, ook tijdens het typen. Met klanklezen/synthese worden alle letters fonetisch uitgesproken en als woord gesynthetiseerd.

De homoniemen hulp geeft een uitleg of een plaatje bij woorden die hetzelfde klinken, maar een andere betekenis hebben (b.v. hart en hard).

Sprint is standaard uitgerust met de Nederlandse en Franse stem.

Sneller lezen:

Sprint leest de hele tekst, een enkel woord, een lettergreep of zelfs één letter voor. Tijdens het voorlezen worden woorden gemarkeerd, zodat je precies kunt zien wat er voorgelezen wordt. Sprint spelt fonetisch: je hoort de klanken zoals ze geleerd worden. De spreeksnelheid kan worden aangepast aan het eigen leestempo.

Beter spellen:

Je hoort meteen de fouten die je maakt bij het intypen.

Sprint kan bovendien alle homofonen (bijvoorbeeld: 'zei'-'zij') in een tekst aanduiden, met behulp van een afbeelding of voorbeeldzin.

Vlotter studeren:

Met kleuren markeer je kernzinnen en kernwoorden.

Sprint vat vervolgens die tekstdelen samen en leest ze voor. Sprint kan ook op eenvoudige wijze een tekst omzetten in een MP3 bestand dat met een MP3 speler overal kan worden beluisterd.

Sprint Plus:

heeft als extra's de Engelse en Duitse stem en de Skippy woordvoorspeller. Wanneer het begin van een woord getypt wordt, toont Skippy een lijst met woorden die beginnen met de letters die reeds getypt zijn. Elke keer als er een extra letter getypt wordt, wordt de lijst met woorden bijgewerkt. Woorden kunnen gemakkelijk worden ingevuld door erop te klikken.

Sprint Plus Pro wordt geleverd met Omnipage 15 scansoftware.

LEESONDERSTEUNING

Daisy spelers

zoals de Victor Reader Classic Plus en de Wave zijn , speciale CD spelers voor het voorlezen. Ze zijn geschikt bij zeer ernstige dyslexie. De Plextalk Daisy speler beschikt ook over een opnamefunctie. Daisy CD-ROM's zijn verkrijgbaar bij de FNB/blindenbibliotheek (alleen met dyslexieverklaring mogelijk).

Claroread

ClaroRead is tekst-naar-spraaksoftware die geïntegreerd is met Microsoft applicaties met name Word en Internet Explorer. ClaroRead maakt gebruik van de Nederlandse, Engelse en Duitse RealSpeak Solo stemmen. ClaroRead kan ook menu's, werkbalken/knoppen en tips voor gebruik van het programma voorlezen. ClaroRead spreekt getypte letters, woorden en zinnen mee. Lettertype en tekstgrootte zijn instelbaar binnen Word. De ruimte tussen letters, zinnen en paragrafen kan naar wens worden aangepast en er kunnen verschillende kleuren worden gebruikt.

Claroread is voorzien van een eenvoudige scanfunctie.

Spika

Spika kan Nederlandse tekst voorlezen die je aanwijst, selecteert, of zelf typt. Als je Spika start, verschijnt rechtsonder in je scherm de 'Spika-ballon' met de belangrijkste functies. Spika wordt geleverd op een USB stick en is dus makkelijk mee te nemen voor gebruik op school en thuis. Een prima combinatie met de ReadingPen.

Woordenhaai

Bestaat uit 36 remediërende spelletjes voor lezen en spellen. ~ Door de combinatie van geluiden, spraak, plaatjes en tekst verwerkt het kind de informatie multisensoriëel en is het leereffect maximaal. De moeilijkheidsgraad kan worden aangepast aan het niveau van het kind. (Ook verkrijgbaar als netwerkversie) Geschikt voor de hele basisschoolleeftijd.

Cijferhaai

40 spelletjes voor oefenen met getalbegrip en rekenvaardigheden. Zeer geschikt bij ernstige rekenproblemen zoals dyscalculie. (Ook verkrijgbaar als netwerkversie).

Geschikte leeftijd: 6-14 jaar.

LEZEN EN STUDEREN

De ReadingPen is de leespen die spreekt, spelt, verklaart, vertaalt en woorden onthoudt. Het is een microcomputer met scanner, woordherkenning en spraakfunctie. De ReadingPen bevat drie woordenboeken: het van Dale Nederlands, Engels-Nederlands en Nederlands-Engels. Met het geheugen van de Pen kunnen de eigen struikelwoorden worden geoefend. De ReadingPen is klein en compact en daarom overal en altijd te gebruiken. Prima studiemaatje thuis en op school als je regelmatig struikelt over woorden of losse zinnen.

Met de nieuwe TXT functie kunnen ook lange teksten worden voorgelezen.

De ReadingPen ondersteunt het zelfstandig lezen en begrijpen van teksten

"IK WERK NU AL TWEE JAAR MET DE READINGPEN, IK DENK DAT HET HEEL MOEILIJK VOOR MIJ ZOU ZIJN OM ZONDER READINGPEN TE WERKEN."

Melanie 14jr

"OH, DAN HOEF IK NIET MEER ZO LANG TE ZOEKEN IN EEN WOORDENBOEK, NU KAN IK  WOORDEN SNELLER OPZOEKEN EN BEGRIJPEN.

DAN BEN IK NIET MEER DE LAATSTE."

Christiaan, 11 jaar

Bekijk ook de video met uitleg door kinderen op www.lexima.nl

 Een heleboel toepassingen hebben we gezien. Nu zullen we samen moeten  gaan bekijken of we daar op de Leilinde iets mee kunnen?